Κατερίνα Κρις: Ακτιβίστρια της Φαντασίας και δημιουργός του a-ha.gr

Συνέντευξη στην Όλγα Τσίμου*

Η Κατερίνα Κρις είναι συγγραφέας, εικονογράφος, ένα απίστευτα χαμογελαστό πλάσμα και δημιουργός του a-ha.gr, ενός ξεχωριστού ψηφιακού κόσμου που έχει στο επίκεντρό του τα παιδιά, τη δημιουργικότητα και, πάνω απ’ όλα, τη φαντασία.

Μέσα από τα βιβλία, τις εικόνες και τις ιστορίες της δημιουργεί χαρακτήρες και κόσμους που προσκαλούν τα παιδιά να παρατηρήσουν, να εξερευνήσουν, να ονειρευτούν και να σκεφτούν διαφορετικά. Το έργο της δεν περιορίζεται στη συγγραφή και την εικονογράφηση· αποτελεί μια διαρκή προσπάθεια να κρατήσει ζωντανή την παιδική περιέργεια και την εφευρετικότητα.

Η ίδια, μάλιστα, αυτοχαρακτηρίζεται ως «ακτιβίστρια της Φαντασίας» , ένας τίτλος που ταιριάζει απόλυτα στη φιλοσοφία και στο έργο της.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Κατερίνα Κρις μιλά για τη δημιουργική της διαδρομή, το a-ha.gr, τα βιβλία και τους ήρωές της, αλλά και για τη μεγάλη της αγωνία: να μη χαθεί η Φαντασία από τη ζωή των παιδιών.

-Πριν γνωρίσουμε τη συγγραφέα, την εικονογράφο και τη δημιουργό του a-ha.gr, θα θέλαμε να γνωρίσουμε λίγο τον άνθρωπο. Ποια είναι η Κατερίνα Κρις μακριά από τα βιβλία, τα χρώματα και τις ιστορίες;

Νομίζω πως δε θα μπορούσα να ζήσω μακριά από τα βιβλία, τα χρώματα και τις ιστορίες. Αν ζούσα στην αναγέννηση, θα ήμουν μία από αυτές τις μυστηριώδεις γυναίκες που δήλωναν ποιήτριες, ερευνήτριες και αλχημίστριες! Είμαι ένα «παιδί» γεμάτο περιέργεια για τα περίεργα πράγματα που συμβαίνουν στον ορατό και αόρατο κόσμο μας! Χαίρομαι πολύ να «χάνομαι» στις σελίδες των βιβλίων -ειδικά όταν κάνω κάποια από τις πολύ τρελές μου έρευνες- μ’αρέσει να παρατηρώ τη φύση, να απολαμβάνω μοναχικές στιγμές με το ημερολόγιο όπου γράφω (και ζωγραφίζω) τις σκέψεις μου, μ’ αρέσει να φιλοσοφώ, να αναρωτιέμαι, να κάνω χαζά αστεία και να γελάω δυνατά! Γενικά, η προσωπική μου ζωή δεν απέχει σχεδόν καθόλου από αυτό που δείχνω σαν δημιουργός του a-ha.gr. 

– ‘Έχεις δημιουργήσει το a-ha.gr, έναν χώρο που συνδέεται με τη δημιουργικότητα και τη φαντασία. Πώς γεννήθηκε αυτή η ιδέα και τι θα ήθελες να ανακαλύψει ο επισκέπτης μέσα από αυτόν τον κόσμο;

Αυτή η ιδέα τριγυρνάει στο μυαλό μου εδώ και πολύ καιρό. Ξεκίνησε παρατηρώντας τα παιδιά τα καλοκαίρια στα κάμπινγκ που συνηθίζω να πηγαίνω. Κάθε χρονιά έβλεπα με λύπη μου πόσο έχουν αλλάξει τα πράγματα. Ζουν σε έναν ψηφιακό κόσμο και δεν παρατηρούν τον κόσμο γύρω τους… Έχουν χάσει ακόμα και την εφευρετικότητα που είχαν να φτιάξουν ένα παιχνίδι από το μηδέν… να παίξουν με τη φαντασία τους, να εξερευνήσουν, να παρατηρήσουν… Ακόμα και στο κάμπινγκ όπου μπορούσαν να παρατηρήσουν τη φύση, τα δέντρα, τα ζουζούνια και τον ουρανό, καθόντουσαν όλα μαζί και χάζευαν στο κινητό. Ε, αυτό ήταν! Έπρεπε να βρω τον Δούρειο Ίππο που θα χρησιμοποιούσε τις οθόνες για να φέρει τα παιδιά πίσω στον κόσμο! Αποφάσισα να γίνω ακτιβίστρια της Φαντασίας και να φτιάξω την οθόνη που σε μαθαίνει: το αχα!

– Η φαντασία αποτελεί ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της δουλειάς σου. Τι σημαίνει για σένα η φαντασία και γιατί πιστεύεις ότι είναι τόσο απαραίτητη, όχι μόνο στα παιδιά αλλά και στους ενήλικες;

Η φαντασία πράγματι βρίσκεται στον πυρήνα όλων όσων κάνω. Τα βιβλία μου, ακόμα κι αν έχουν διαφορετικούς ήρωες ή τίτλους ή ιστορίες, μιλάνε για ένα πράγμα: τη Φαντασία! Μάλιστα έβγαλα κι ένα παραμύθι που λέγεται έτσι! Όμως τη βλέπω να χάνεται και να σβήνει με χίλιους δυο τρόπους. Δε χρειάζεται πια να φανταστείς κάτι γιατί κάποιος άλλος -ή ακόμα και η τεχνητή νοημοσύνη- το έχει κάνει για σένα. Όλα γίνονται πιο εύκολα, όλα έρχονται έτοιμα έτσι ώστε να μη χρειάζεται η παραμικρή προσπάθεια. Οι φαντασίες μας έχουν ατροφήσει! Για μένα αυτή είναι η μεγαλύτερη «πανδημία» της ανθρωπότητας -η εξαφάνιση της Φαντασίας! Κι ο πόλεμος δεν γίνεται μόνο στις οθόνες αλλά παντού. ΠΑΝΤΟΥ. Με αποτέλεσμα να έχει φτάσει η ανθρωπότητα σε ένα τέλμα, γιατί δεν υπάρχουν πια ιδέες να λύσουμε προβλήματά μας και γιατί μόνο μέσα από τη φαντασία, μέσα από ευφάνταστες και τολμηρές ιδέες, μπορούμε να το κάνουμε! Έχω τρομοκρατηθεί τόσο πολύ που αποφάσισα να «φτιάξω» τον τίτλο ακτιβίστρια της Φαντασίας! Γιατί η ανάγκη να τη σώσουμε, είναι επιτακτική! Και η μάχη πρέπει να ξεκινήσει από νωρίς. 

Τα παιδιά και η φαντασία τους, κινδυνεύουν!

– Ως συγγραφέας και εικονογράφος, όταν γεννιέται μια νέα ιστορία μέσα σου, τι έρχεται πρώτο; Οι λέξεις ή οι εικόνες;

Ουφ, όλα μαζί νομίζω. Μου είναι αδύνατον να το ξεχωρίσω. Είναι σαν να λειτουργεί το μυαλό μου με αυτό που εγώ αποκαλώ… «χρυσό εγκέφαλο»: Ο δεξιός εγκέφαλος έχει μπει στον αριστερό και ο αριστερός στον δεξί! Έχουν γίνει ένα! Έτσι όπως πλέκουμε τα δάχτυλα μεταξύ τους. 

– Πιστεύεις ότι τα παιδιά σήμερα έχουν αρκετό χώρο για να ονειρεύονται και να χρησιμοποιούν τη φαντασία τους ή η σύγχρονη καθημερινότητα τους το κάνει πιο δύσκολο;

Nαι, όπως έλεγα και πιο πριν, όλα στην καθημερινότητα έχουν γίνει εύκολα. Ακόμα και στο σχολείο, επιλέγουμε την ευκολία. Το πολυτονικό έγινε μονοτονικό. Η ορθογραφία πιο απλή. Η καλλιγραφία εξαφανίστηκε. Η ανάλυση δεν υπάρχει. Η προσωπική, διαφορετική σκέψη, δεν υπάρχει. Υπάρχει η παπαγαλία για να προχωρήσουμε στις επόμενες τάξεις. Η ταχύτητα που γίνονται τα πράγματα, που δεν τα επεξεργαζόμαστε πια, που ακολουθούμε τις οδηγίες χωρίς να σκεφτόμαστε αν αυτό που πρόκειται να κάνουμε είναι καλό ή όχι… όλα αυτά μικραίνουν τον εγκέφαλο και τα όνειρά μας! Και θα ξαναπώ για την τεχνητή νοημοσύνη. Ο σύγχρονος άνθρωπος κερδίζει σε τεχνολογία αλλά χάνει σε σκέψη. Και ο σκοπός μας σ’ αυτήν τη ζωή είναι η δημιουργία. Αν αφήνουμε τη δημιουργία στην τεχνητή νοημοσύνη, τότε ζει αυτή για εμάς.

– Μέσα από τα βιβλία σου έχεις δημιουργήσει χαρακτήρες και κόσμους που αγαπήθηκαν από μικρούς αναγνώστες. Υπάρχει κάποιος ήρωας που αισθάνεσαι ότι σε άλλαξε κι εσένα κατά τη δημιουργία του;

Η Καθαρίστρια Χάος. Είναι σαν να γράφτηκε για να τη διαβάζω εγώ και να εμπιστεύομαι το χάος της δημιουργικής σκέψης! Πολλές φορές με πιάνει μια «τελειομανία» η οποία μόνο δημιουργική δεν είναι. Σε σταματάει από το να δοκιμάζεις. Τα λάθη και οι δοκιμές είναι ό,τι πιο χρήσιμο υπάρχει στην πορεία ενός ανθρώπου. Και πάντα μέσα από αυτά, μέσα από τις αποτυχίες, τα ρίσκα και τις χιλιάδες δοκιμές γεννιούνται οι πιο ιδιαίτερες ιδέες. Όταν νιώθουμε «ασφαλείς», μένουμε στον μέσο όρο. 

– Ποιο είναι το πιο συγκινητικό ή απρόσμενο μήνυμα που έχεις λάβει από έναν μικρό αναγνώστη και έχει μείνει χαραγμένο στη μνήμη σου;

Αχ, έχω λάβει πολλά και διαφορετικά που με έχουν συγκινήσει πολύ. Πρόσφατα έλαβα ένα μήνυμα από παιδάκι που μόλις γράφτηκε στο a-ha.gr, το οποίο μου έλεγε πόσο δυνατό είναι που κατάφερε να επιζήσει μετά από μια δύσκολη εγχείρηση… Γι’ αυτό το παιδάκι και μόνο, μπορώ να κινήσω βουνά. Ακόμα κι αν ήταν το μοναδικό παιδάκι μέσα στο site, θα μου αρκούσε σαν κίνητρο να κάνω όλα αυτά που κάνω. 

– Αν μπορούσες να χαρίσεις σε κάθε παιδί μία «υπερδύναμη» για τη ζωή, ποια θα ήταν αυτή και γιατί;

Εύκολο. Η Φαντασία. Νομίζω το αναλύσαμε πιο πριν, χιχι! Κι αν δεν το καταλάβατε ακόμα, ε, βάλτε τη φαντασία σας να δουλέψει!

– Κλείνοντας, ποια όνειρα και ποια νέα δημιουργικά σχέδια θα ήθελες να μοιραστείς μαζί μας για το μέλλον.

Θέλω το αχα! Να γίνει το πιο χαρούμενο μέρος για τα παιδιά! Κι αν έχω δύναμη και ενέργεια, να αποκτήσει τον φυσικό του χώρο! Για τα παιδιά, με τα παιδιά!

*η Όλγα Τσίμου είναι συγγραφέας

H συνέντευξη έγινε για την https://salamina-press.gr